Om de zoektocht meteen na aankomst een goede start te geven, gaan we een willekeurig café in alcohol praat makkelijker), waar een luide salsaband speelt waarvan de zanger om de zoveel nummers naar buiten loopt om zijn mojito aan te vullen met behulp van de fles Havana Club in zijn achterzak.

Gecamoufleerd door het lawaai van de band, vragen we een man met de naam George heel onopvallend of hij Fidel wel eens heeft gezien. En of ons dat zou kunnen lukken. Hij haalt zijn vrienden er bij en die beginnen luidkeels anekdotes op te rakelen. ‘Een paar jaar geleden was het gemakkelijk geweest om Fidel in levenden lijve te zien. Elke dinsdag sprak hij op het Plaza de la Revolución zijn volk toe. Aanvankelijk deed hij het uit zijn hoofd, soms urenlang. Zijn langste toespraak ooit duurde zeven en een half uur.’

Zijn vriend, George, doet er een schep bovenop: ‘Je gaat Het Paard (een bijnaam voor Fidel) niet vinden. Raúl wordt ook moeilijk, hij geeft nauwelijks toespraken. Voorheen kwam Fidel nog wel eens langs in Hotel Nacional om toeristen de hand te schudden. Tegenwoordig niet meer.’ De avond die volgt, wordt gelardeerd met nog meer anekdotes (‘Fidel heeft altijd een geweer onder zijn autostoel, hij laat hem trots zien aan iedereen die met hem meerijdt.’ Of: ‘Hij slaapt elke nacht maar twee uur.’). De muziek wordt luider, het publiek dronken. Op Cuba wordt door iedereen gedronken, en alleen maar Havana Club – het enige internationale rummerk dat daadwerkelijk op Cuba wordt gemaakt.

In totaal zijn er 35 Cubaanse rummerken, maar die zijn vooral voor de lokale markt bedoeld en veelal niet te pruimen. Op het eiland zijn twee destillerijen en in de binnenstad van Havana is de oude destillerij omgebouwd tot rummuseum. George, werkzaam in het museum, vertelt graag over rum (zijn favoriet is de Añejos 7 años) maar twijfelt te zullen antwoorden op de vraag of het merk staatseigendom is. ‘Officieel is 51 procent van de aandelen in handen van een investeringsmaatschappij en 49 procent in handen van het Franse drankconcern Pernod Ricard.’ Die investeringsmaatschappij is, leren we later, eigendom van de staat. Zo wordt drinken inderdaad een social(istisch)e bezigheid.

Een van de mannen die we die avond spreken, blijkt zelf Castro te heten, al is hij geen familie. (Later pakken we het telefoonboek erbij en vinden we acht Castro’s in de omgeving van Havana. Geen enkele ervan heet Fidel of Raúl.) Hij komt uit hetzelfde gebied als zijn bekende naamgenoten en weet waar ze wonen, in de buurt Santa Fé. Hij lijkt ons te vertrouwen en wil ons er wel heen rijden. Maar: ‘We kunnen niet stoppen voor zijn huis, hooguit er voorlangs rijden.’ Zo geschiedt.

Officieel zijn we – uiteraard – zonder journalistenvisum binnengekomen, dus schrijven of opvallend fotograferen kan niet. De enige keer dat George er lucht van krijgt dat we een poging tot journalistiek aan het bedrijven zijn, wordt hij wit onder de Cubaanse neus. ‘Waarom willen jullie het eigenlijk zien? Waarvoor dan? Dit is het. Dichter dan dit kunnen we niet bij zijn huis komen.’
Even is het vertrouwen weg. Hij vraagt naar onze beroepen, wat we doen voor de kost. Hij lijkt er spijt van te hebben ons iets te hebben verteld. We praten er wat omheen en na wat geruststellingen praat hij weer verder en komen we bij het complex aan.
Fidel heeft vier huizen, waarvan de meest bewoonde in de buitenwijk Santa Fé ligt. Het staat op een groot, ommuurd erf, waarop ook Raúls huis staat, samen met een privé-ziekenhuisje. Hoewel niemand weet waar Fidel zich officieel bevindt, ligt het voor de hand dat hij in dat ziekenhuisje ligt.
George Castro wordt wat nerveuzer. Hij durft ook niet meer uit het raam te wijzen. ‘Hier begint het, achter deze muur wonen ze.’ De auto mindert vaart, maar er is weinig te zien, behalve een muur met daarachter dichte begroeiing. De straat is nagenoeg leeg. We zijn nu op ongeveer honderd meter afstand van Fidel, en rijden langs een grote, groene poort. Even kunnen we naar binnen kijken. Donkere beplanting, met een lange oprijlaan er doorheen. Het huis van Raúl is te zien, er loopt zelfs iemand buiten. Raúl zelf? Aan weerszijden van de poort staan militairen, maar heel opvallend zijn ze niet. ‘De meeste mensen weten niet dat Castro hier woont,’ zegt George, ‘Ze willen niet te duidelijk laten zien dat ze hier wonen. Als ze de stad ingaan, rijden ze over een andere weg, de Avenida 5, die helemaal met camera’s beveiligd is.’

Rond Castro’s huis is het rustiger op straat dan elders, maar dat kan ook zijn omdat hij in een goede buurt woont. Het is geen serene rust, het voelt meer als een halflege bar waarin je net iets te vaak bekeken wordt. Toeristen – zeker als ze met een grote camera en kladblok rondlopen – zijn hier opvallend. En iedereen weet, dat ze zeker hier worden geschaduwd. Aanbellen kan niet, er hangt geen bel. De auto rolt weer verder.

Die avond vinden we gelukkig weer een andere spreker. We vragen hem of hij denkt dat we geschaduwd worden. ‘Dat zal zeker zo zijn,’ zegt hij. ‘Ze weten alles van je, maar zolang je niks raars doet, zullen ze je niks doen. Zelfs als je met een bord met Fuck Fidel zwaait, zullen ze eerder denken dat je knettergek dan gevaarlijk bent. Je zal niet in de gevangenis belanden, ze zullen je gewoon het land uitzetten. Dat is het voordeel van toerist zijn. Bij mij zou dat zeker anders liggen. Als wij gaan protesteren, worden we overigens ook niet meteen in elkaar geslagen. Dan stuurt de regering een taskforce met betaalde Fidel-aanhangers, die dan ons protest overstemmen.
Daarna word je wel geschaduwd. Hij heeft in de afgelopen vijftig jaar heel wat slimme methodes verzonnen om ons eronder te houden.’
Later begint zijn vriend, George, nog even over voetbal – een makkelijker onderwerp. ‘Van Basten was een goede voetballer, maar jullie hadden hem nooit moeten aanstellen als trainer.’
‘We kunnen hem ook ruilen voor Fidel, die weet tenminste hoe hij stevig leiding moet geven.’
‘Is goed, ruilen? Ik zou dolgraag weg willen hier. Je moet weten dat je hier niks kunt zeggen of doen.’

De laatste mogelijkheid om Castro te ontmoeten, is via-via. We vertrekken naar een man die naar verluidt een vertrouwensband met Castro heeft. Zelfs iemand die niet bang is hem de waarheid te zeggen. Het is sigarenmaker Don Alejandro Robaina.
Voor we hem spreken, moet hij op de foto met zijn fans – Robaina is een held in Cuba. Hij is negentig jaar en de enige levende persoon naar wie een sigaar is vernoemd. Volgens sommigen is hij zelfs de verpersoonlijking van de Cubaanse sigaar (wat dat ook moge betekenen. De sigaar zijn is al erg, maar dan ook nog in Cuba?) Het boerenwerk heeft hij voor een groot deel aan jongere handen overgelaten,
maar hij verveelt zich niet. Terwijl hij aan onze vrouwelijke gids peutert, vertelt hij honderduit over zijn eigen legende en andere dingen die hem tegenwoordig bezig houden.
‘Ik ben de enige man die Fidel ooit de waarheid heeft verteld,’ vertelt hij met niet verhulde trots. ‘Hij wilde alle sigarenplantages naar Russisch voorbeeld ombouwen tot grote staatsbedrijven. Maar dat hield ik tegen. Ik zei: “Fidel, geen goed plan. Sigaren moeten geproduceerd worden met de kennis en bezieling van een familietraditie. Niet door staatsbedrijven.” Toen heeft hij ons verder met rust gelaten. Fidel is hier wel vaker op de boerderij langs geweest. Hij heeft ook wel mijn sigaren gerookt, maar hij stopte net met roken toen mijn merk op de markt kwam.’

‘Denkt u dat we hem een keer via u kunnen ontmoeten?’
‘Nee, ik doe niet aan politiek.’

Terug naar de hoofdstad, Havana. Het regent zo hard dat het lijkt alsof het asfalt van de straten spoelt. Wat zou Fidel er zelf van denken als hij door dit land reist? Zou hij tevreden zijn? Bijna alle gebouwen in Havana zijn vervallen – niemand onderhoudt huizen die eigendom van de staat zijn. Er zijn nauwelijks winkels. Er is geen reclame; de enige charismatische uitingen, zijn de propaganda-borden (die overigens allemaal ‘de revolutie’ roemen, nooit ‘het communisme’).
De oude, Amerikaanse auto’s uit de jaren vijftig en de Lada’s zijn grotendeels vervangen door modellen uit Azië. De stadsbussen komen bijna allemaal uit China (nieuw) of Nederland (oud) – zelfs de bestemming ‘Almere Haven’ staat nog op de voorkant van een bus, een andere meldt ‘Extra dienst’.
In een van de weinige boekwinkeltjes liggen enkele tientallen boeken. Precies de boektitels die je zou verwachten: Capitalism in crisis, Che against the CIA, Bioterrorism manufacturing wars the American way en El Capital. Behalve El Zorro liggen er nauwelijks boeken die je niet direct met politiek kunt verbinden. Het zijn bijna allemaal oude boeken en aan de lege schappen af te lezen, worden ze nauwelijks verkocht.
Het Museum van de Revolutie is net zo leeg: slechts een enkele toerist heeft zich er gewaagd. De tentoonstelling bouwt op vanaf de negentiende eeuw (waarin de eerste Amerikaanse agressor zich al op het eiland wilde vestigen) tot aan de revolutie. De baret van Che ligt in het museum, en er is zelfs een soort Madamme Tussauds-opstelling waar Che en Fidel samen over een rots klimmen, ongetwijfeld op weg naar de overwinning.
Het enige wat ontbreekt in het museum, is hedendaags materiaal. Precies zoals op straat en in de boekwinkel. Waar is het Cuba van vandaag?

Volgens mensen die Cuba in een recenter verleden al eens bezochten, is er al een hoop veranderd.
In het staatsbeeld, maar ook in de staatsstructuur. Toerisme is veel belangrijker geworden – al is het maar omdat het de kortste weg is tot snelle, harde valuta. Dat is niet goed voor de communistische gedachte, maar wel voor het stillen van de honger. Met die toegenomen invloed van buitenaf, groeit ook het bewustzijn dat het land zich niet langer meer kan afsluiten van de rest van de wereld.
Voor we deze trip gingen maken, wisten we uiteraard dat het niet makkelijk zou zijn om Castro in levenden lijve te ontmoeten. En inderdaad, levend hebben we hem niet gezien. We vonden hem wel overal om ons heen, op plakkaten en muurschilderingen en we voelden zijn dreigende aanwezigheid toen we met mensen op straat wilden spreken. Wat nog het meeste verbaasde, was de gelatenheid waarmee de Cubanen de politieke situatie bespraken. Misschien interesseert het ze niet meer. Of misschien is het omdat ze denken dat het niet lang meer duurt. Alsof ze aanvoelen dat hun land zich ergens in de komende tien jaar heropent en zegt: ‘Fidel está muerto.’

* Vanwege privacy is de naam George in het artikel gefingeerd

Bent u nieuwsgierig geworden naar het mysterieuze Cuba? Boek dan bij Kuoni een 14-daagse “Cuba Highlights” rondreis of een van de andere reizen of producten om Cuba te ontdekken.

Wat is de kracht van het instrument dat u speelt, de timbales?
“Veel percussionisten laten het links liggen, vinden het oninteressant omdat het zo beperkt is. Voor mij zit daar juist de kracht in.”

Van wat voor muziek houdt u nog meer?
“Vooral swing-jazz, zoals van John Coltrane, Miles Davis en zo.”

Jullie zijn allemaal al wat ouder. Is Cubaanse muziek nog erg populair onder jongeren in Cuba?
“Jazeker. Maar dat komt ook omdat het muziek is die van generatie op generatie gaat. In Buena Vista Social Club spelen ook veel artiesten die wat jonger zijn, zoals onze drummer Rolando, hij is nu 29 jaar oud. Het blijft aandacht krijgen van jonge mensen.”

Hou je nog wel wat geld over als alles verdeelt wordt over zoveel artiesten?
“Ja, natuurlijk, maar dat is een bedoeling of ons ideaal. Muziek is niet zo verbonden aan materialisme. Het belangrijkste is de eerlijkheid van de muziek, daarom spelen we. De inkomsten, willen we vervolgens wel met iedereen delen.”

Jullie brachten onlangs een nieuwe CD* uit, live at Carnegie hall. Hoe was het om in New York te spelen?
“Het heeft ons altijd onmogelijk geleken dat het zou gebeuren, dus toen het gebeurde, was het heel onrealistisch. Vooral door het embargo wat de VS op Cubaanse producten heeft, was het lastig om zoiets te organiseren. Gelukkig kenden we iemand die in het Witte Huis werkte en het probleem aan Bill Clinton voorlegde. Die heeft het toen voor ons opgelost.”

Door dat optreden werden jullie meer dan een volksmuziekbandje.
“Inderdaad, Buena Vista Social Club werd een fenomeen. Ineens konden we ook bij de VN spelen, en later zelfs op de Olympische spelen. We werden veel meer. Zelfs hier in Cuba werden we gezien als groter, alsof we uit een ander deel van de wereld kwamen. Niemand had kunnen bedenken wat er gebeurde, alsof onze hersens sneller gingen werken.”

Daardoor werden ook jullie politieke standpunten belangrijker. Zijn jullie politiek geëngageerd?
“Nee, we maken alleen muziek.”

Hebben jullie wel eens voor Fidel opgetreden?
“Nee.”

Hij heeft zelfs nooit gebeld?
“Dat weet ik niet. De kans bestaat dat dan de telefoon het niet zo goed doet.”

Het concert van de Buena Vista Social Club in de New Yorkse Carnegie Hall is misschien wel het grootste moment in het bestaan van de band. Ze spelen hun beste nummers en zijn in topvorm.

Maar wat het een historische plaat maakt, is de achtergrond waartegen het optreden zich afspeelt: de gespannen politieke situatie tussen Cuba en de Verenigde Staten. De muzikanten waren zich daarvan bewust, maar hadden er geen boodschap aan: zij wilden hun muziek – die al dateerde van voor Castro – laten horen.

Met dank aan Esquire.
Interview: Gandor Bronkhorst

Amadito Valdés, percussionist Buena Vista Social Club treedt elke dinsdag op in Hotel Nacional de Cuba, behalve wanneer hij in het buitenland zit.

‘Do as the Habaneros do’

Havana van binnen uit

Clubbing in Havana

Hottest Table in Town

Nostalgia on Rails

En dat is mede de reden dat het land voor zowel Kuoni als Martinair de komende jaren een speerpunt vormt. Een verslag vanuit een swingend vakantieland in beweging, verschenen in Reisrevue Xtra.

Cuba telt volgens hem momenteel zo’n 50.000 kamers voor toeristen, waarvan de helft in de hoofdstad Havana en het strand- en uitgaansparadijs Varadero op een paar uur rijden daar vandaan.
Overigens wordt Varadero, een tientallen kilometers lange zandstrip met een levendig centrum en veelal luxe all-inclusive resorts, ook wekelijks rechtstreeks aangevlogen door Martinair. De airline legt het accent aanstaande winter echter vooral op Havana met in het hoogseizoen liefst vijf vluchten per week. Tot 2010 komen er circa 10.000 kamers in Cuba bij, tevens in de boetiek/design-categorie en bijvoorbeeld golfhotels.

Veel afwisseling
‘Havana is natuurlijk hèt startpunt voor een vakantie in Cuba. Daar moeten klanten minstens drie tot vier dagen rondkijken. Wie alleen Varadero wil boeken, doet zichzelf tekort. Cuba heeft zo’n enorme variëteit aan cultuur en natuur dat je echt meer van het ruim duizend kilometer lange eiland moet zien. Hoewel een combinatie met strand altijd overal mogelijk is. Kuoni biedt daarbij met name ook het andere Cuba aan, voor groepen maar zeker ook voor individuele passagiers. Wij komen als specialist daar waar doorsnee touroperators het vaak moeten laten afweten. Gewoon omdat kennis en contacten ontbreken’, meent Van Snek.

Zijn productmanager Cuba & Latijns Amerika Esther Hienekamp is zo’n expert, die helemaal thuis is in Cuba. ‘Kuoni richt zich steeds meer op de ICA-reiziger die maatwerk, service en flexibiliteit wenst.
Onze internationale organisatie is voor verre reizen uitgerust met een groot netwerk van deskundige lokale agenten en inkopers, zodat we precies weten wat de leukste accommodaties, de mooiste routes en de nieuwste trends zijn. Door onze jarenlange ervaring en expertise zijn we in staat de beste deals te sluiten. Met een zorgvuldig samengesteld product en constante innovatie lopen we in Cuba voor op de concurrentie’, stelt ze.

Habaguanex top
Als voorbeeld van kleinschalige accommodaties met karakter in Oud-Havana noemt Hienekamp de Habaguanex-groep. Die exploiteert koloniale stadshotels en restaurants in (gerestaureerde) historische panden, zoals herenhuizen, paleizen en herbergen. Habaguanex organiseert bovendien allerlei events voor groepen op antieke pleinen etc. ‘Maar ook in andere must-see Cubaanse stadjes als Cienfuegos en Trinidad hebben wij dit soort aparte acco’s in het programma. Die geven absoluut extra cachet aan de Cubaexperience’, vindt ze.

Verder kunnen reisbureaus volgens haar voor hun klanten de meest uiteenlopende arrangementen door Kuoni laten samenstellen, van avontuurlijke rondreizen tot themavakanties. ‘Wij hebben het hele land gedetailleerd in beeld gebracht. De rode draad in Cuba is toch wel de authentieke ervaring die bezoekers opdoen. Het binnenland is heel anders dan men gewend is op tal van bestemmingen. Je rijdt met een huurauto letterlijk van de ene verbazing naar de andere. Het grote voordeel van Cuba is dat het overal nog steeds veilig is en dat de mensen gastvrij en behulpzaam zijn. Het enige nadeel is misschien dat de bewegwijzering erg slecht is, zodat een goede kaart en een beetje Spaans om de juiste richting te vragen is aan te raden…’

Voorbeeld rondreis
Hienekamp noemt Cuba ‘ongetwijfeld de meest interessante bestemming in de Caribbean met een hoog repeatgehalte, waarmee de reisagent zich in samenwerking met Kuoni goed kan onderscheiden’.
De prijzen zijn volgens haar heel redelijk. ‘De klant kan het zo duur en exclusief maken als hij zelf wil, maar er zijn ook genoeg voordelige manieren om Cuba te doen’.

Ter illustratie geeft ze een (willekeurig) aan te bevelen 14-daags flydrive arrangement in het westelijk deel van het eiland:

• Aankomst met Martinair in Havana, drie nachten in Hotel Saratoga, een mengeling van de vroegere grandeur van Havana en moderne faciliteiten, pal in het centrum tegenover het Capitolio, met schitterend uitzicht op het dakterras inclusief zwembad en bar. De lokale agent van Kuoni kan desgewenst ideeën geven voor bezienswaardigheden en eetadressen, waaronder de ‘paladars’ ofwel Cubaanse particuliere huizen.

• Met huurauto naar het dorpje Vinales in het grillige bergachtige westen van Cuba (een uur of vier rijden van Havana over een stille 4-baans weg). Drie nachten in Hotel La Ermita (of één van de vele privé-pensionnetjes bij de Cubanen thuis) om te genieten van de rust en de spectaculiere omgeving. Toeren, wandelen en biken door natuur en platteland behoren tot de opties.

• Dan van Vinales via Havana en Mantanzas naar Varadero (zes uur rijden) voor drie dagen luieren aan het strand, bijvoorbeeld in het all-inclusive beach & golf resort Melia Las Américas en vervolgens met de auto via Cardenas en Colon naar het pittoreske Cienfuegos aan de zuidkust voor één overnachting in de voormalige mansion Palacio Azul aan zee.

• Daarna in een uurtje door naar Trinidad voor twee nachten in Iberostar Gran Trinidad in het historische centrum. Even buiten Trinidad is er eventueel ook een mogelijkheid voor een dagje strand: hotel Costasur ademt nog de sfeer van ‘de oude communistische tijden’. Tenslotte een dagtocht via Santa Clara (hart van de revolutie met Che Guevara) over de ‘autobaan’ terug naar Havana voor de terugvlucht met Martinair.

‘In Cuba zit muziek’
Dit reisschema is volgens Hienekamp en Van Snek slechts een greep uit de vele
keuzes die bij Kuoni gemaakt kunnen worden om een indruk van Cuba te krijgen.

Hun conclusie: ‘Er zit muziek in Cuba. Letterlijk, want het is een en al salsa – ondanks de relatieve armoede en reisbeperkingen is de Cubaanse bevolking overwegend positief en goed gehumeurd. Maar ook figuurlijk, omdat we verwachten dat de bestemming fors zal groeien. Cuba telt nu meer dan twee miljoen buitenlandse vakantiegangers, waarvan een kleine 35.000 Nederlanders. Ook de Amerikanen komen eraan. Overheid en bedrijfsleven zijn druk bezig om het culturele en artistieke erfgoed te verfijnen. Daar plukt het toerisme de vruchten van. Nog een beetje meer vrijheid en voorzieningen en Cuba wordt booming!’

Aanbod in Cuba: Vliegtickets Strandvakanties Hotels Stadsarrangementen Excursies Autohuur Groepsreizen Autoreizen Privéreizen Bestel onze Cuba & Caribbean brochure

Artikel verschenen in: Reisrevue Xtra “Salsa”

Van Cuba raak je in de ban, of je het land nu voor een eerste keer bezoekt of een verstokte Cuba aficionado bent. Kuoni bedacht weer een paar geweldig leuke arrangementen om het land áchter de playa’s (nog beter) te leren kennen.

CLUBBING IN HAVANA “PARTY TIME”!
In bruisend Havana. worden de échte hotspots in town bezocht. Tijdens een verblijf in Havana worden uitstapjes gemaakt naar muziek- en jazz cafés waar de stadse bevolking en slechts een handvol toeristen komen.
What’s ‘in’?
• Het nachtleven van Havana in op vrijdag en/of zaterdagavond
• De ‘It’ club of party (*) van het moment wordt bezocht
• Inclusief: ‘nightguide’ die u door Havana en het clubcircuit loodst
• Uit- en thuis taxivervoer
• Entreegelden

HOTTEST TABLE IN TOWN
Rum, sigaren en salsa, dat is bekende Cuba promo, maar dat er ook zoiets als een Cubaanse ‘cuisine’ bestaat is vrij onbekend. Het gourmet fenomeen is relatief nieuw in Cuba: welkom in de wereld van de ‘paladar’. Het houdt in: eten bij de Cubanen thuis.
Hottest Table in Town arrangement
• 1e dag: Privé-transfer van de luchthaven Havana naar het hotel in Havana-stad
• 2e dag: Halve dag stadsrondrit Koloniaal Havana, inclusief lunch in de oude binnenstad. Diner in een ‘paladar’, inclusief uit- en thuis taxivervoer
• 3e dag: Dag ter vrije besteding in Havana. Diner in een ‘paladar’, inclusief uit- en thuis taxivervoer

CULTURELE AGENDA HAVANA
Cuba kent een rijke culturele traditie. Muziek, dans en kunst nemen een belangrijke plaats in het dagelijkse leven in. Wat de turbulente geschiedenis ook heeft voortgebracht, de creatieve geest werd nooit gebroken, werd er zelfs door versterkt. De onuitputtelijke rijkdom van de Cubaanse cultuur wordt subliem weergegeven in verschillende evenementen die het hele jaar door worden georganiseerd. Kuoni stelt u voor om als uw privé ‘conciërge’ te fungeren: wij reserveren de kaartjes, verzorgen het transport en begeleiden u desnoods naar enkele van de interessantste evenementen zoals
• Jazz festival (februari)
• Sigaren festival (februari)
• Ballet festival (oktober)
• Salsa festival (november)
• Biennale Havana (november of januari)

NOSTALGIA ON RAILS
Een heerlijk zondags uitje waarin de goede oude tijd wordt herleefd.

Het programma:
Pick-up in de ochtend door een tourbus die u naar de overkant van de baai rijdt.
U arriveert bij een idyllisch treinstationnetje (zo eentje als in een Agatha Christie thriller) waar u op de Trans-Hershey stapt in het illustere gezelschap van dansers en muzikanten. Terwijl de trein door een karakteristiek Cubaanse landschap rolt, barst een ‘Fiesta Cubana’ los. De bar gaat open, het feest vangt aan. Onderweg wordt een stop gemaakt, midden in de suikerrietvelden. U ziet hoe het suikerriet wordt gesneden en kunt er van de ‘guarapo’, suikerriet jus, proeven.
Rond het middaguur arriveert u in het dorpje Hershey, naar de Chocolade Koning genoemd. Na een wandeling volgt de rustieke lunch op het Hershey landgoed. U wordt in de namiddag per bus naar de hoofdstad teruggebracht waar u rond 16.00 uur arriveert. Een heerlijk dagje uit!

Havana-Varadero per Trans-Hershey
Boek de feesttrein in plaats van een reguliere transfer tussen Havana en Varadero! Passagiers die een doorrit naar Varadero boeken, worden vanaf Hershey per taxi of (min)bus naar Varadero gebracht, waar u rond 16.30 uur arriveert. Especial!

PINAR DEL RIO DISCOVERY, 3-DAAGSE KORTE TOUR
De provincie Pinar del Rio, ten westen van Havana, staat bekend als de regio waar de beste tabaksplanten groeien voor de productie van de wereldberoemde Cubaanse sigaren. De schitterende Viñales Vallei vormt het groene middelpunt. Het leuke aan deze tour is dat u verder reist dan de tabaksvelden alleen; het is een ware Discovery, door een van de mooiste natuurgebieden van Cuba. Geniet van klassieke chic, koffie, tabak, natuur en legendes…
Deze tour is: zeer geschikt voor diegenen die een ‘beetje van alles’ in een korte tijd willen zien en beleven. In het programma is een rit per Classic Car begrepen, er worden wandeltochten in een van de mooiste natuurgebieden van Cuba gemaakt, u gaat op bezoek bij tabaksplanters, passeert lieflijke dorpjes, eet lokale specialiteiten en ontrafelt een stukje mysterie rond de legendarische ‘Che’.

LA ISLA BONITA, 4-DAAGSE KORTE TOUR
Cuba ís La Isla Bonita, een toonbeeld van ‘het mooie eiland’ zoals de vertaling letterlijk luidt. In deze korte tour zijn Cienfuegos, Trinidad en Santa Clara opgenomen. Drie steden die in elk tourprogramma door Cuba voorkomen, maar wat déze trip zo bijzonder maakt is de actief avontuurlijke kern: per boot door de ‘campo’, het platteland, aan boord van een catamaran over de Caribische Zee en een ‘rough ride’ per truck door de bergen.
Deze tour is: perfect in te passen als ‘bouwsteen’ tussen een verblijf in Havana en Varadero in. Voorbeeld: u begint in cultuurrijk Havana met een arrangement naar keuze, u ‘plakt’ er deze 4-daagse tour aan vast die in Varadero eindigt, waar u verlengt met een strandhotel naar keuze. Op deze manier verenigt u cultuur (Havana), avontuur (4-daagse Isla Bonita tour) en strand (Varadero): PERFECTO.

CUBA THE BEAUTIFUL AUTOREIS, ‘OFF ROAD’ VERSIE
Onze succesvolle ‘cross-country’ autoreis ‘Cuba The Beautiful’ net even iets anders doen? Si! Is daarop ons antwoord. Want het uiterste oosten van Cuba is een streek waar de natuur uitnodigt om van bekende paden af te dwalen. U neemt tijdens deze ‘desvia’ (‘omweg’) weliswaar zelf plaats achter het stuur van een jeep, maar een gids rijdt u de weg voor. Een primeur, speciaal bedacht voor diegenen die het net even anders willen met een dosis avontuur, ‘Off Road’ daarbij.

Wilt u één van bovenstaande arrangementen boeken?

Neem contact op met een van onze reisadviseurs en wij helpen u graag verder:
020 – 3989398
Maandag t/m vrijdag van 10:00 tot 17:00 uur.
Zaterdag van 10:00 tot 16:00 uur
Email: info@kuoni.nl

Meer informatie en reizen naar Cuba: Kuoni’s Cuba Vakanties

In welk ander land gaan voorbijgangers spontaan op straat staan salsa dansen als er live muziek klinkt?
Kent u een plek op deze aardbol waar nog zo veel Amerikaanse auto’s uit de 50-er jaren rondrijden?
Waar anders in de wereld rijdt een fietser op de linkerbaan van de snelweg, terwijl hij met beide handen zijn haar aan het kammen is?

Cuba is een uitstekende bestemming voor diegenen die graag zowel een rondreis (met een groep of zelf met een auto) willen maken als willen relaxen aan het strand. De meeste mensen die een dergelijke reis maken, gaan dan eerst een tijdje rondreizen en daarna uitrusten in een strandhotel. Wij vinden het prettig om eerst een paar dagen aan het strand te zijn, dan een rondreisje te maken en aan het eind van de vakantie nog een keer een paar dagen aan een (liefst weer ander) strand te vertoeven. En zo hadden we dat in Cuba ook gepland. Wij kozen niet voor het rijden van de grotere afstand van oost naar west, maar besloten om in het westen te blijven. We begonnen onze reis dan ook in Varadero, de bekende strandbestemming op zo’n 2 ½ uur rijden van Havana verwijderd. Wat ons als eerste opviel, was de mooie turkooizen kleur van de zee. Het blauw van de lucht, het groen van de tropische begroeiing, het lichtgekleurde zandstrand en de pastelkleuren van ons hotel die daar prachtig bij afstaken. Onze jetlag schudden we al luierend bij het zwembad, slenterend langs het strand en genietend in de zon van ons af.

Vervolgens hadden we een transfer naar Havana waar we voor een paar dagen een hotel in het oude centrum hadden geboekt. Wat een heerlijke stad! We waanden ons echt in een ander tijdperk: de oude gebouwen, het grote aantal oude ‘sleeën’ van Amerikaanse makelij, de salsa muziek die overal vandaan leek te komen, het straatleven, alles paste bij elkaar en zorgde voor een fantastische atmosfeer. We overtuigden een chauffeur van zo’n ‘gave bak’ er van om ons een uurtje door het nieuwere stadsdeel te rijden. Eerst deed hij een beetje moeilijk omdat het kennelijk niet is toegestaan toeristen op deze manier rond te rijden, maar uiteindelijk ging hij overstag. Het was een hele ervaring om in zo’n auto te zitten. Wij zaten met z’n drieën op de achterbank. De man sprak geen Engels dus wij trachtten met ons beperkte Spaans een kleine conversatie in gang te zetten. Erg spraakzaam was hij echter niet, maar hij lachte vriendelijk en genoot van z’n dikke sigaar. Om wat verkoeling te creëren in de auto had hij op het dashboard een ouderwetse fan geplaatst die enthousiast lucht in de rondte blies. Onderweg nam hij ook nog wel een keer een paar Cubanen mee (ruimte zat!) die hij elders weer afzette.

Te voet verkenden we La Havana Vieja, het oude centrum van de stad. Het is leuk om niet alleen door de straten, over de pleinen en langs de boulevard te lopen, maar ook hier en daar een kijkje binnen te nemen. Er zijn veel kleine restaurantjes in oude panden gevestigd en veel poorten en vervallen deuren geven toegang tot idyllische binnenplaatsen, lommerrijke hofjes en soms ook deels overdekte patio’s. Uitrusten deden we nogal eens met een verfrissende Mojito, de typische Cubaanse cocktail van rum, spuitwater, limoen, rietsuiker en munt. (Van dit laatste stak men meestal een halve boom in het glas…).

Aan het eind van ons verblijf in Havana haalden we de vooraf geboekte huurauto op en reden de stad uit in westelijke richting, naar de provincie Piňar del Rio. Wij hadden bij het verhuurstation en bij de hotelreceptie gelukkig al gevraagd hoe we het beste konden rijden, want bewegwijzering is niet ’s lands grootste talent… We hadden wel een kaart en het verkeer is ook in de stad niet druk, dus dat scheelt. Op de snelweg buiten Havana aangekomen, vroegen wij ons af of het een autoloze zondag was waar men ons vergeten was van op de hoogte te stellen. Wij leken in eerste instantie het enige verkeer. Andere weggebruikers die we later tegenkwamen waren voornamelijk oude vrachtwagens en paard en wagens. Onder de viaducten (uit de zon) stonden telkens groepen mensen te liften. Meestal werden ze meegenomen door zo’n vrachtwagen.

Wij zetten koers naar de Viňales vallei, centrum van de tabaksplantages in een schitterende omgeving met kenmerkende kalksteenbergen die zich ’s ochtends vaak in de nevel hulden.
Vanuit ons hotel hadden wij het fraaiste uitzicht, wat een rust en wat een paradijsje! In deze omgeving bezochten wij de volgende dagen ook nog een paar andere natuurgebieden en reden toen terug naar Varadero waar we nog een paar dagen onze intrek namen in een strandhotel. Dit keer hadden we voor een All Inclusive hotel gekozen. Dat hadden we eigenlijk ook nog nooit eerder gedaan. Ofschoon het even wennen is aan het bijbehorende polsbandje, is het wel heel relaxed en echt vakantie. Dan hoef je echt helemaal nergens meer aan te denken.

Wij willen graag nog een keer terug naar Cuba om nog een paar andere steden en gebieden te verkennen, dus we schrijven dit land maar weer bij op ons lijstje.

Irene van Berkum
Senior Account Manager Incentives and Grouptravel
Kuoni Travel Nederland

Cuba reizen

Combinatie-arrangement Havana en Varadero

Voor meer informatie, aanbiedingen, filmimpressies en rondreizen…
Bezoek Cuba op Kuoni.nl

Varadero

Varadero is de trots van Cuba op het strandgebied. Eens was het de speeltuin van rijke, vaak illustere Amerikanen. Zo had de roemruchte gangster Al Capone er een optrekje (het huis staat er nog altijd), bouwde de industrieel Dupont, ‘godfather’ van de lycra panty, er een schitterend strandgoed (vandaag de dag nog te bezichtigen) en verbleven de rich and famous graag in het 1e echte ‘resort’ van Varadero, Hotel Internacional (nog steeds boekbaar!). Een halve eeuw later is het uiterlijk van ‘La Playa tan rica’ natuurlijk wel drastisch veranderd; wat is gebleven is het fantastische strand. Kilometers fijn, wit zand en een knalblauwe zee. In plaats van besloten lustoorden voor de happy few, zijn er nu tal van moderne resorts die de reiziger alles bieden voor een strandvakantie in stijl, anno 21e eeuw en aangepast aan de wensen van de Al’s, industriëlen, sterren en bovendien, de ‘naar meer’ zoekende toerist, van onze tijd.

Transfer van Havana naar Varadero

U wordt per Classic Car van Havana naar Varadero gereden door een privé-chauffeur. Toegegeven, als u haast heeft is het niks, maar wilt u genieten op een ouderwets deftige manier, met ronkende motoren, klassieke grandeur stijl ‘Anno Fifties’ en gegarandeerd veel bekijks, is dit dé manier om u te verplaatsen. Bent u gewend aan geruisloos comfort en hebt u geen zin om dat in te ruilen voor een charmante, doch stuntelige, non-airconditioned klassieke vijftiger, is het ook ‘no problema’. Op Cuba hebben ze uitstekende, moderne wagenparken en Kuoni regelt de transfer voor u dan conform uw wensen.

Kuoni & Cuba: ‘Una Combinación Especial’

Net zoals Havana en Varadero ‘Una Combinación Especial’ vormen, zo zijn Kuoni & Cuba ook een (voor)beeldige combinatie. Onze reisorganisatie is kind aan huis in Cuba; ze kennen ons daar. Al jaren maken wij programma’s op niveau naar (o.a.) dit grootste eiland van de Cariben. In 2002 is Kuoni, toen nog Special Traffic geheten, door de Nederlandse reiswereld uitgeroepen tot beste touroperator voor reizen naar het Caribisch gebied en in 2004 mochten wij de prijs voor beste Cuba specialist in ontvangst nemen. Altijd al eens naar Cuba gewild, of nog een keertje terug misschien? Uw reisplannen kunt u rustig aan ons uitbesteden. Wij hebben ons beste beentje voor gezet om voor u een mooi programma samen te stellen. Een beetje toeters en bellen, vooral erg stijlvol. Aan u de keus, rest ons de leus: ‘vamonos’.

Meer info